Levensduurverlengende maatregelen toepassen

1. Wat bedoelen we hiermee?

Levensduurverlengende maatregelen zijn acties die je in de riolering kunt ondernemen om ervoor te zorgen dat een onderdeel of constructie langer kan worden gebruikt. Denk aan pompen en buizen, huisaansluitingen en putten. De maatregelen zijn gericht op het uitstellen van volledige vervanging en het behouden van de functionele en structurele kwaliteit van het rioolstelsel. 

Drukriolering 

Een grondwaterinjectie is een voorbeeld van een levensduurverlengende maatregel. Deze maatregel kan worden toegepast bij drukriolering. Hierbij wordt er wat grondwater in de leidingen gepompt. Dit gebeurt via een gemaaltje in het midden van een persleiding. Een grondpomp met een tijdklok zorgt ervoor dat er één keer in de zoveel uren extra water door de persleiding gaat. De maatregel gaat vorming van zwavelzuur tegen, wat er weer voor zorgt dat materialen als beton langer mee gaan. 

Waar lucht zich ophoopt in het riool, kan de leiding vacuümzuigen en stopt de doorstroming. Hier kan het helpen om een automatische ontluchter te installeren. De ontluchter zorgt ervoor dat lucht uit de leiding gaat. Zo voorkom je dat de pompen tegen tegendruk moeten werken, wat leidt tot veel meer energieverbruik en vroegtijdige slijtage. 

Foam pigging helpt ook de levensduur van drukriolering te verlengen. Hierbij wordt een soort filter door de leiding geduwd. Het filter duwt afzettingen uit de leiding, waardoor de leiding van binnen schoner wordt. Dit gebeurt terwijl de leidingen gewoon in de grond liggen. Foam pigging voorkomt dat de leiding steeds dichter of kleiner wordt door opbouw, waardoor de pompen steeds zwaarder moeten gaan werken. 

Soms kunnen rioolbuizen of stukken leidingen opnieuw worden gebruikt als ze constructief gezien nog goed zijn. 

Pompen 

Een ander voorbeeld is de revisie en coating van grotere pompen. Deze pompen zijn na gemiddeld vijf jaar versleten. Door een keramische coating aan te brengen op de waaier en de slijtplaat van de pomp, wordt de pomp teruggebracht in de oude staat. Waar een pomp normaal gesproken vier tot vijf jaar meegaat, is dit na het reviseren verlengd tot wel twintig jaar. Dit komt omdat de coating zeer hard is, waardoor de slijtage door het afvalwater veel langzamer gaat. Ook is het keramische materiaal dusdanig glad dat doekjes die op de waaier terechtkomen, eraf glijden. Dit gaat verstoppingen tegen. 

2. Waarom deze maatregel?

De maatregelen zijn gericht op het voorkomen van aantasting van de slijtende delen van de afvalwaterpompen en het garanderen van een soepele doorstroming. Dit heeft twee voordelen. Allereerst bespaar je materiaal, doordat onderdelen langer meegaan. Hierdoor kun je de vervanging van een onderdeel uitstellen en zijn deze maatregelen vaak kostenefficiënter.   

Tot slot bespaar je energie met deze maatregelen. Door de leidingen schoon en de doorstroming goed te houden, hoeven pompen minder hard te werken. Hierdoor slijten de pompen ook nog eens minder snel.

3. Regelgeving

Iedere nieuwe pomp moet voorzien zijn van een CE-markering die aantoont dat de pomp aan de geldende Europese technische eisen voldoet. Het CE-certificaat blijft geldig nadat de pomp gereviseerd is. 

4. Wie moet wat doen?

De beheerder is de centrale figuur in het proces van het bedenken, initiëren en uitvoeren van deze levensduurverlengende maatregelen. De beheerder moet weten hoe het er buiten aan toe gaat zodat hij of zij problemen kan constateren, en hiervoor oplossingen kan bedenken. Zoals het toevoegen van grondwater of het gebruik van automatische ontluchters. 

Veel van de bovenstaande maatregelen kan de beheerder zelf (laten) uitvoeren. Het gaat vaak om relatief goedkope ingrepen van een paar honderd tot enkele duizenden euro’s die geen uitgebreide inkoopprocedures of langdurige monitoring vereisen. Zo zijn voor de automatische ontluchter alleen een kastje en wat benodigdheden nodig. De ontluchter zelf wordt tussen de leiding gebouwd. Hierbij wordt een T-stuk gebruikt. De ontluchter wordt bovengronds in een kastje geplaatst en gebruikt de druk in de leiding om alleen de lucht te laten ontsnappen. Het kastje moet eens in de paar maanden worden schoongemaakt, wat ook door de medewerker buitendienst of de beheerder gedaan kan worden. 

Voor het reviseren van pompen geldt dat het aanbrengen van de keramische coating wordt uitgevoerd door gespecialiseerde marktpartijen. Het is aan de inkoper om hiervoor een opdracht op te stellen in opdracht van de beheerder. 

De beleidsmedewerker of leidinggevende moet de beheerder de ruimte en het vertrouwen geven om de oplossingen uit te voeren. Daarnaast is de beleidsmedewerker verantwoordelijk voor de financiële faciliteiten.

6. Veelgestelde vragen

Hoe draagt een grondwaterinjectie in een persleiding bij aan het verlengen van de levensduur van het rioolstelsel?

Een grondwaterinjectie wordt toegepast om extra water door een persleiding te pompen, meestal via een gemaaltje in het midden van de leiding. Dit extra water voorkomt dat er zwavelzuur ontstaat in de leiding. Zwavelzuur kan namelijk het beton rondom de leiding aantasten, wat leidt tot versnelde slijtage en uiteindelijk vervanging. Door de vorming van zwavelzuur tegen te gaan, blijft het materiaal langer in goede conditie en wordt de levensduur van zowel de persleiding als aangrenzende betonnen constructies verlengd. Hierdoor hoef je minder snel onderdelen te vervangen en wordt energie bespaard omdat de doorstroming optimaal blijft. 

Is de kwaliteit van een gereviseerde pomp gelijk aan die van een nieuw gekochte pomp? 

De prestaties van de met keramisch materiaal gereviseerde pomp zijn tenminste identiek aan die van een nieuwe pomp. Op de middellange termijn zijn de prestaties zelfs beter, omdat het pomprendement hoger blijft voor aanzienlijk langere tijd. Met prestatie wordt specifiek energieverbruik bedoeld: "zoveel kubieke meter tegen zoveel kilowatt". 

Wat kosten deze maatregelen? 

Over het algemeen vallen de kosten voor de levensduurverlengende oplossingen – zoals de grondwaterinjectie, de automatische ontluchter en het foam pigging – laag uit. Denk aan een paar duizend tot tienduizend euro. Ook het reviseren van een pomp is vaak goedkoper dan de aanschaf van een nieuwe. Daarnaast is een gereviseerde pomp vaak binnen een tot twee weken klaar, terwijl de levering van een nieuwe pomp een aantal maanden kan duren. Door de gladde afwerking van de waaier is de vuilverwerkbaarheid beter bij een gereviseerde pomp, en daarmee de storingsfrequentie lager.