Het aandeel biobased materialen in de vlakvulling van geluidsschermen langs wegen en spoor ligt momenteel rond de 6% per vierkante meter. Dat moet de komende jaren fors omhoog. In het kader van de Nationale Aanpak Biobased Bouwen is namelijk afgesproken dat in 2030 minimaal 10% van de nieuw gerealiseerde vlakvulling van absorberende geluidsschermen biobased is. Omdat geschikte oplossingen nog ontbreken, start Rijkswaterstaat nu een marktconsultatie.
Beeld: © ANP/ Helene van Rijn
De wegbeheerder wil samen met andere publieke opdrachtgevers onderzoeken of de markt al producten kan leveren die aan alle eisen voldoen. Als dat niet het geval blijkt, wil de overheid samen met bedrijven een nieuw type biobased geluidscherm ontwikkelen.
Nog geen product dat aan alle eisen voldoet
De consultatie,is een vervolg op eerder marktonderzoek van uitvoeringsorganisatie Building Balance. Daaruit bleek dat er wel geluidsschermen bestaan waarin biobased materialen worden toegepast, maar dat die oplossingen nog niet voldoen aan de volledige set eisen van opdrachtgevers. Volgens de voorlopige conclusie van dat onderzoek is er momenteel geen product op de Nederlandse markt beschikbaar dat tegelijk biobased, circulair, technisch geschikt en modulair toepasbaar is voor gebruik langs rijkswegen en spoor. Met de consultatie wil Rijkswaterstaat nu ook de Europese markt verkennen om te bepalen of dergelijke oplossingen mogelijk wel elders beschikbaar zijn.
Technische en circulaire uitdagingen
De ontwikkeling van biobased vlakvulling voor geluidsschermen blijkt technisch complex. Geluidsschermen langs wegen en spoor moeten onder meer voldoen aan eisen voor geluidsabsorptie, brandveiligheid, weerstand tegen stuwdruk door verkeer en een minimale levensduur van 25 jaar. Daarnaast stellen de opdrachtgevers eisen op het gebied van circulariteit. Zo moet de geluidsabsorberende vlakvulling losmaakbaar zijn van de constructie, zodat onderdelen aan het einde van de levensduur kunnen worden hergebruikt of gerecycled. Veel huidige oplossingen voldoen daar nog niet aan. Bij veel schermen bestaat de geluidsabsorberende laag bijvoorbeeld uit een natuurvezelcementlaag die permanent is verbonden met een betonnen ondergrond, waardoor hoogwaardige hergebruik of recycling lastig is. Ook de modulaire opbouw vormt een aandachtspunt. Voor toepassing langs rijkswegen moeten panelen bijvoorbeeld een overspanning van zes meter kunnen halen.
Innovatiepartnerschap in voorbereiding
Als uit de marktconsultatie blijkt dat het gevraagde product nog niet beschikbaar is, wil Rijkswaterstaat een Europese aanbesteding starten voor een zogenoemd innovatiepartnerschap. In zo’n traject ontwikkelen opdrachtgever en marktpartijen gezamenlijk een product dat vervolgens ook kan worden ingekocht. Het doel is om biobased vlakvullingen voor geluidsschermen binnen maximaal anderhalf jaar door te ontwikkelen naar een Technology Readiness Level (TRL) van 8 of 9, wat betekent dat het product praktisch toepasbaar is in de infrastructuur.
Bron: Infrasite