Gemeente Nijmegen onderzocht samen met Planterra de haalbaarheid van een eigen materialendepot: een centrale opslagplek waar vrijkomende materialen zoals betontegels, betonstraatstenen en gebakken klinkers bewaard blijven totdat ze elders in de gemeente opnieuw kunnen worden gebruikt. Beleidsadviseur Duurzaamheid Anne Hurkens vertelt over de uitkomsten van het onderzoek, de financiële afwegingen en de les die Nijmegen al trok bij project Kelfkensbos.
Haalbaarheid
Anne Hurkens, Beleidsadviseur Duurzaamheid bij Gemeente Nijmegen: "Samen met Planterra onderzochten we de haalbaarheid van een gemeentelijk materialendepot voor het hergebruik van materialen uit de openbare ruimte. De financiële analyse laat zien dat dit ongeveer kostenneutraal kan. De kosten voor het hergebruik van betontegels en betonstraatstenen liggen weliswaar iets hoger dan de aanschaf van nieuw materiaal, maar de lagere kosten voor het hergebruik van gebakken klinkers compenseren dat verschil."
De belangrijkste financiële meerwaarde schuilt in het behoud van de waarde van bestaande materialen. Een materialendepot voorkomt dat kwalitatief hoogwaardige materialen verloren gaan en later opnieuw moeten worden aangeschaft. Zo blijft kapitaal behouden en renderen gemeentelijke investeringen langer.
Circulaire ambities
Voor Nijmegen is een materialendepot bovendien een belangrijk instrument om de gemeentelijke circulaire ambities te realiseren. Anne: "Met hergebruik van betonstraatstenen bespaar je zo maar 90% CO2-uitstoot. Wij willen als gemeente in 2050 volledig circulair zijn en het gebruik van primaire grondstoffen in 2030 met 50% hebben teruggebracht. Daarbij hanteren we het uitgangspunt 'hergebruik, tenzij': vrijkomende materialen zetten we zoveel mogelijk opnieuw in binnen eigen projecten of elders in de gemeente. Een materialendepot maakt die ambitie praktisch uitvoerbaar."
Herinrichting Kelfkensbos
Een concreet voorbeeld van de voordelen van een materialendepot deed zich voor bij project Kelfkensbos. “Ondanks dat een deel van de stenen beschadigd was, bleek het overgrote deel nog goed herbruikbaar, maar deze zijn vervallen aan de aannemer omdat wij niet voldoende opslagruimte hadden. Later bleek dat we die heel goed hadden kunnen gebruiken in een ander project. Dat ging naar schatting om € 374.000 aan materiaalwaarde. Het geld ligt op straat."
Het genoemde bedrag vertegenwoordigt al een groot deel van de eenmalige investering van circa € 400.000 tot € 500.000 (exclusief grondkosten) die nodig is voor de realisatie van een gemeentelijk materialendepot in Nijmegen.
Conclusie
Op basis van dit rapport reserveert de gemeente Nijmegen ruimte voor een materialendepot van circa 4.000 tot 5.000 m² op de nieuwe gemeentewerf.
Alleen materialen met een reële kans op hergebruik komen in het depot terecht, zodat de opslag efficiënt blijft. Een digitaal platform zoals DuSpot biedt inzicht in beschikbare materialen, maar kan de fysieke opslag niet vervangen. Juist omdat vraag en aanbod in de tijd zelden samenvallen, blijft tijdelijke opslag essentieel om materialen hoogwaardig opnieuw toe te passen.
Lees de volledig businesscase van het materialendepot Nijmegen.