Circulariteit wordt vaak gezien als nieuwe discipline en als extra regels waaraan moet worden voldaan. Door te benadrukken dat veel gemeenten al slim omgaan met hun materialen om kosten te besparen, kun je drempels wegnemen om verder aan de slag te gaan met circulair werken. We zijn er immers onbewust vaak al mee bezig. Denk hierbij aan het laten staan van wat nog goed is, hergebruik van gebakken klinkers en lichtmasten en hergebruik van grond. 

Vind koppelkansen met andere beleidsvelden

Circulariteit gaat vaak hand in hand met klimaatadaptatie. Ontharden zorgt ervoor dat er minder behoefte is aan materiaal. In sommige gevallen zorgt dit wel voor sloop- en afvoerwerkzaamheden, maar op lange termijn bespaart dit materiaal en is dit een preventiemaatregel. 

Minder materialen gebruiken in de openbare ruimte zorgt ervoor dat er meer plek is voor groen, wat goed is voor de fysieke en mentale gezondheid van de inwoners. Groen neemt ook meer water op, zodat grote buien minder problemen opleveren.

Bekijk het grotere plaatje

Openbare ruimte en Grond-, Weg-, en Waterbouw vallen onder meerdere beleidsvelden, elk met eigen eisen en wensen, waardoor ontwerpen steeds complexer wordt. Het is niet eenvoudig om iedereen tevreden te houden. Als bijvoorbeeld vanuit Groen gekozen wordt om oude bomen te handhaven die zorgen voor wortelopdruk, kan dit problemen opleveren voor veiligheid en voor duurzaam onderhoud van een naastgelegen fietspad. 

Bekijk vooral het grotere plaatje. Nog een paar voorbeelden. Er kunnen nieuwe manieren zijn om water te bergen met behulp van plastic kratjes onder de grond, maar hoe scoren deze op milieu-impact? En als je straatverlichting vervangt door armaturen met LED, weegt de CO2-besparing die je daarmee behaalt dan op tegen de CO2 die het kost om nieuwe armaturen te produceren en te plaatsen?

Kijken in de toekomst

Zowel in dorpen als steden zal er door de woningbouwopgave en de energietransitie veel worden gebouwd. De openbare ruimte kan hierdoor (deels) opengebroken worden. Mocht er een warmtenet komen, zal dit zorgen voor veel werkzaamheden in de stad. Hierdoor zullen bepaalde materialen in projecten hun maximale levensduur niet halen.

Als er een straat wordt heringericht in een wijk waar het eerste warmtenet komt, moet daar rekening mee gehouden worden bij het ontwerp. Zorg dat het losmaakbaar is, of overweeg om met hergebruikte materialen te werken die misschien minder lang meegaan.

Ditzelfde geldt voor gebiedsontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de herontwikkeling van een winkelcentrum waar ook woontorens bij worden gebouwd. Deze ontwikkelingen hebben vaak een lange aanloop, waardoor niet zeker is wanneer ze van start zullen gaan. De bouwwerkzaamheden zullen op termijn gevolgen hebben voor het wegdek door al het bouwmaterieel. Neem dit mee in je maatregelen voor de verharding en het onderhoud.

Verkeersmasterplannen zullen ook impact maken op wegdek. Stel dat gekozen wordt voor een autoluwe binnenstad, dan volgt daaruit dat er minder behoefte is aan verharding en de verharding wordt ook minder intensief gebruikt. 50 km/uur-wegen die naar 30 km/uur gaan, kunnen in het ontwerp al meteen worden ontworpen als een 30 km/uur-weg. 

Conclusie

Als je een win-win situatie weet te schetsen zal dit de draagkracht voor circulaire infra vergroten. Neem dus vooral de tijd om andere beleidsvelden te leren kennen om koppelkansen te herkennen en van daaruit het gesprek aan te kunnen gaan.