Wanneer doe je het goed als beleidsmedewerker?

Wees ambitieus, maar maak wel beleid dat uitvoerbaar is

Het klinkt zo logisch; beleid dat uitvoerbaar moet zijn. Maar in de duurzame, circulaire transitie kan dit nog best een lastige opgave zijn. De kloof tussen een ambitie zoals 50% circulair in 2030 en de vertaling naar de werkpraktijk is groot. Een veel terugkerende factor is ‘een nieuwe manier van denken’. Iets wat niet zo makkelijk te vangen is in beleid. Het is daarom belangrijk om beleid te maken dat aansluit bij je gemeentelijke organisatie en waarin je zo concreet mogelijk wordt. Wat betekent zo’n ambitie? Welke KPI’s horen hier bij? En vooral ook: welke nieuwe manier van werken hoort hierbij? Een aantal dingen die helpen:

Verdiep je eerst in het werk van collega’s in de uitvoering

Je kunt pas goed beleid maken als je écht begrijpt hoe het werk in de uitvoering in elkaar zit. Ga in gesprek met je collega’s en vraag veel door. Zo kom je er achter hoe je collega’s werken en wat voor hen belangrijk is in het werk. Daarna kun je op zoek naar haakjes om dingen eventueel anders te doen. Dingen die je echt wilt weten om goed aan te sluiten:

• Hoe ziet het werk er uit?
  •  Hoe zien de processen er uit? Wat gebeurt er stap voor stap? Wat kost het meeste tijd?
  • Welke besluiten worden genomen, door wie en hoe komen die tot stand?
  • Welke factoren hebben invloed op het werk? En hoe veel? Beschikbare financiële middelen, wetgeving, politieke keuzes, inwoners en/of collega’s?
  • Wie is de opdrachtgever? Zowel bestuurlijk als ambtelijk. En wie heeft hierin de meeste invloed op de uitvoering van het werk?
• Wat zijn de verantwoordelijkheden? Ofwel: waar wordt je collega op ‘afgerekend’? 
  • Wat is hierin het belangrijkste? Wat moet en waarin is meer vrijheid?
• Wat zijn de risico’s van het vak?
  • Hoe wordt er omgegaan met risico’s? Op welke manier proberen we deze te verminderen?
  • Wat zijn de ervaringen uit het verleden? 
  • Hoeveel ruimte is er om nieuwe dingen te proberen? 

Spijker je eigen kennis bij en weet waar welke kennis op te halen is

Het helpt als jij weet wat er (al) kan en dat is nog een hele uitdaging. Gelukkig is er dit Doeboek wat je hierbij op weg helpt. Maar zorg ook dat je kennis ophaalt bij de markt, andere overheden, workshops, bijeenkomsten etc. Weet welke ingenieurs en/of adviesbureau’s waar goed in zijn en je bij hele inhoudelijke vraagstukken kunnen helpen. 

Als je eenmaal goed inzichtelijk hebt hoe het werk van collega’s er uit ziet en kennis hebt over circulariteit in de openbare ruimte, kun je aan de slag met het opstellen van beleid. Maak je collega’s hier zo veel mogelijk deelgenoot van. Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder is hier heel erg van toepassing. Probeer samen, bijvoorbeeld in werksessies, te bedenken wat er moet gebeuren om de doelstellingen te behalen. 

Maak de stip op de horizon zo concreet mogelijk

Zet de ambitie, definitie en de resultaten die behaald moeten worden goed neer. De precieze invulling van de beoogde resultaten kun je met collega’s bespreken. Geef aan wat al vast staat en waar ruimte zit voor aanpassingen om het haalbaar te maken. In ons geval stond de definitie en ambitie vast. De beoogde resultaten en het kader voor circulaire openbare ruimte konden we samen vormgeven. Voorbeeld: Zie pagina 11: Document Arnhem - Bijlage - Uitvoeringsagenda Arnhem Circulair 2024-2026 - iBabs Publieksportaal

Laat het ‘hoe’ zo veel mogelijk bij je collega’s vandaan komen, maar doe wel je huiswerk

Hoe meer je collega’s zelf bedenken hoe beter. Dan past het vaak het beste bij de werkpraktijk. Maar zorg wel dat je weet wat er mogelijk is en heb concrete voorstellen achter de hand voor het geval je collega’s wat inspiratie nodig hebben om op gang te komen. Bijvoorbeeld: 

• Stel voor om te werken met bepaalde circulaire ontwerpprincipes
• Stel een manier voor om te werken met de Milieukostenindicator
• Stel een manier voor om te werken met de maatregelen uit de strategie Klimaatneutale en Circulaire Infrastructuur
• Stel een manier voor om te werken met het Nieuwe Normaal
• Stel voor om het Handboek Inrichting Openbare Ruimte te herzien.

Ga voor je collega’s staan

Duurzame ambities zijn erg belangrijk en politieke ambitie is mooi. Aan de ene kant ben je als beleidsadviseur de ambassadeur die dit in de organisatie aanjaagt. Maar help je collega’s op de werkvloer ook om dilemma's en onmogelijkheden aan te kaarten en de keuzes op de juiste plek neer te leggen.