Kustlijnzorg en (zoet en zout) vaargeulonderhoud zijn essentieel voor een veilig en bereikbaar Nederland. Tegelijk zijn dit werkzaamheden waarbij nu nog broeikasgassen en andere emissies vrijkomen door het baggerproces en het ingezette materieel, zowel in maritieme (zoute) als binnenwater (zoete) toepassingen. Daarom werken Rijkswaterstaat en partners via het Transitiepad Kustlijnzorg en Vaargeulonderhoud aan een route richting klimaatneutraal en circulair werken. Binnen het Transitiepad Kustlijnzorg en Vaargeulonderhoud wordt toegewerkt naar klimaatneutraal en circulair werken.
Kennis- en Innovatieagenda (K&I‑agenda)
Onderdeel van het transitiepad is de Kennis- en Innovatieagenda (K&I‑agenda). Deze agenda beschrijft hoe kennisontwikkeling en innovatie worden ingezet om de transitie te ondersteunen en te versnellen.
Binnen de K&I‑agenda zijn drie onderzoeksprojecten gedefinieerd en voorbereid. De onderzoeksprojecten zijn nadrukkelijk ontwikkeld met het oog op brede toepasbaarheid binnen de sector en zijn daarmee relevant voor zowel zoute (maritieme) als zoete (binnenwater) baggeroperaties.
Project 1. Aftertreatment (uitlaatgasnabehandeling)
Zolang zeegaande baggerschepen nog (deels) afhankelijk zijn van verbrandingsmotoren, is emissiereductie via nabehandeling een belangrijke tussenstap. Dit project onderzoekt hoe broeikasgasemissies en schadelijke emissies kunnen worden verminderd met uitlaatgas-nabehandelingssystemen op zeegaande baggerschepen.
De focus ligt onder meer op:
- technische en (waar relevant) economische haalbaarheid van oplossingen zoals carbon capture & storage (CCS) en het beperken van emissies zoals NOx en fijnstof via nabehandelingsconfiguraties (zoals SCR/DPF/DOC);
- de effecten van de brandstoftransitie (van fossiel naar bio- en e-fuels, incl. methanol in dual-fuel) op prestaties en levensduur van nabehandelingssystemen.
Project 2. Energy Storage (Systems) – Energy Storage and Supply Systems
Elektrificatie en hybride aandrijflijnen vragen om slimme opslag én slimme energievoorziening. In dit project wordt onderzocht hoe energieopslag en -aanvoer op zeegaande baggerschepen kan helpen om emissies te verlagen en energie efficiënter te gebruiken.
Het project kijkt onder andere naar:
- inzet van batterijsystemen, maar ook alternatieven zoals supercaps voor toepassingen met sterke belastingwisselingen (bijv. peak shaving/vermogenbuffering);
- load levelling om motoren stabieler en efficiënter te laten draaien (minder slijtage en lagere emissies);
- uitdagingen rond energievoorziening aan de wal, zoals hoge vermogensvraag en netcongestie, inclusief oplossingsrichtingen (walstroom, verwisselbare batterijen en standaardisatie van laadaansluitingen).
Project 3. Standards & Procedures for alternative fuels
Alternatieve brandstoffen brengen nieuwe veiligheids- en ontwerpuitdagingen met zich mee. Dit project werkt aan het ontwikkelen en harmoniseren van standaarden en procedures voor het veilig toepassen van alternatieve brandstoffen op zeegaande baggerschepen, met methanol als belangrijkste brandstof binnen de scope.
Doel is onder meer:
- het verminderen van “case-by-case” uitzonderingen door toe te werken naar sectorbreed toepasbare regels/standaarden;
- het leveren van technische onderbouwing voor ontwerpkeuzes, o.a. rond methanoldamp-venting en de secondary barrier/cofferdam (secundaire barrière) als ontwerpuitdagingen.
Sectorbrede relevantie
De uitkomsten van deze onderzoeksprojecten zijn nadrukkelijk bedoeld voor gebruik in de sector als geheel. Ze dragen bij aan kennisontwikkeling, standaardisatie en toepasbaarheid in toekomstige projecten en contracten, zowel in maritieme als in binnenwater toepassingen.
Totstandkoming van de projecten
De onderwerpen en uitgangspunten voor deze onderzoeksprojecten zijn tot stand gekomen in overleg met marktpartijen en kennispartners. In bijeenkomsten, onder meer georganiseerd via ZEDhub en met betrokkenheid van sectororganisaties zoals de Vereniging van Waterbouwers, zijn de thema’s gezamenlijk verkend en aangescherpt.
Op basis daarvan zijn de onderzoeksprojecten gedefinieerd en is besloten deze verder uit te werken en te starten. Deze fase is inmiddels afgerond.
Op de hoogte blijven
ZEDhub fungeert als het centrale platform voor het delen van updates, (tussen)resultaten en presentaties van de onderzoeksprojecten. Via ZEDhub worden ook bijeenkomsten georganiseerd waarin de resultaten met de sector worden gedeeld.
Contact ZEDhub: info@zedhub.nl