Watersysteem

KCAO-traject: KCI voor waterschappen

In 2023 zijn de waterschappen gestart met het KCAO-traject (Klimaatneutraal Circulair Assetmanagement en Opdrachtgeverschap) om hun duurzaamheidsambities om te zetten in concrete handelingsperspectieven voor waterschapswerken. Dit heeft geleid tot de oplevering van de onderstaande concrete producten, waarmee de volgende stap kan worden gezet richting klimaatneutraal en circulair assetmanagement:

● Het ‘Doelenschema Klimaatneutraal en Circulair Opdrachtgeverschap’ die waterschappen in staat stelt duurzaamheid en circulariteit mee te nemen in interne projectopdrachten;

● De poster ‘Duurzaam Assetmanagement’ die beschrijft hoe je ambities voor klimaat en circulaire economie stapsgewijs meeneemt binnen het assetmanagement van de waterschappen.

Poldergemalen

Daarnaast is er specifiek voor Poldergemalen in een voortraject gewerkt aan een handreiking met concrete handvatten en processtappen. Hiermee kunnen waterschappen klimaatneutrale en circulaire gemalen realiseren, onder begeleiding van ingenieursbureaus Tauw en Arcadis. De handreiking werkt van groot naar klein detailniveau. Eerst wordt stilgestaan bij duurzaamheidskansen voortkomend uit het Ambitieweb. Vervolgens wordt ingegaan op de gebiedsgerichte aanpak. Is daadwerkelijk een nieuw gemaal nodig, of is er misschien voldoende restcapaciteit in het watersysteem? Tot slot wordt ingegaan op het gemaal zelf. In de leidraad staan praktische voorbeelden en praktijkcasussen.

Oeverconstructies

In het voortraject hebben de waterschappen samen met Sweco en Antea Group een beslisboom ontwikkeld, specifiek voor oeverconstructies. Deze helpt om per fase van het assetmanagement (beheer, demontage, initiatief, project, aanbesteding en realisatie) de beste keuzes voor klimaat en circulariteit te maken op basis van een aantal eenvoudige vragen. Daarnaast is een inspiratiebundel gemaakt met sprekende voorbeelden, voorzien van schetstekeningen en een toelichting.

Baggeren

In opdracht van de Unie van Waterschappen heeft het Circulair Bagger Consortium een sectorbrede definitie opgesteld voor circulariteit in de baggerketen. Hiermee is een basis gelegd voor een gemeenschappelijke taal, wat zorgt voor betere samenwerking met minder misverstanden en beter onderbouwde keuzes richting het circulair beheer van watergangen.

Het rapport biedt:

• een heldere definitie van circulariteit in de baggerketen, passend bij nationale en internationale kaders;
• concrete indicatoren voor preventie, hergebruik, substitutie en storten, zodat waterbeheerders en marktpartijen uniform kunnen meten en sturen op circulariteit
• toepasbare handvatten voor beleid, vergunningverlening, aanbestedingen en uitvoering, gekoppeld aan bestaande wet- en regelgeving en sectorale standaarden.

Bij de totstandkoming is grote groep deskundigen betrokken vanuit overheden (ministerie van I&W, Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen), kennisinstellingen, bedrijfsleven, onderwijs en wetenschap. Het rapport richt zich op iedereen die werkt aan circulair en duurzame beheer van oppervlaktewater, zoals: waterbeheerders, ingenieursbureaus, aannemers, beleidsmakers en kennispartners. Het biedt een gezamenlijk vertrekpunt om circulaire ambities te vertalen naar concrete keuzes in het baggerproces.

Daarnaast werken overheden, marktpartijen en kennispartners samen binnen het Transitiepad Kustlijnzorg en Vaargeulonderhoud aan diverse initiatieven om het beheer van watergangen klimaatneutraal en circulair te maken, zoals: een inkoopstrategie voor de baggersector en het programma Schoon en Emissieloos bouwen. Klik hier voor meer informatie. 

Contactpersoon 

Bas Nanninga - Beleidsadviseur Circulaire economie, Unie van Waterschappen